Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Α΄ Λυκείου. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Α΄ Λυκείου. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 5 Ιουνίου 2014

Κυριάκος Χαραλαμπίδης, Παιδί με μια φωτογραφία

Για να δείτε τα θέματα πατήστε εδώ

Α1. Το ποίημα είναι μοντέρνο. Αποτελείται από ανομοιόμορφα στροφικά σύνολα, και ελεύθερο στίχο. Δεν υπάρχει μέτρο και ομοιοκαταληξία. (Εκτός από τα εξωτερικά-μορφικά χαρακτηριστικά, μοντέρνο είναι και το ύφος του ποιήματος, που χαρακτηρίζεται από εκφραστική λιτότητα και λόγο καθημερινό και αντιποιητικό. Χαρακτηριστικό απόσπασμα: "Έμοιαζε του πατέρα του η φωτογραφία. Του την γύρισα ίσια κι είδα πάλι τον αγνοούμενο με το κεφάλι κάτω". Αν προσπαθούσαμε να μεταγράψουμε το κείμενο σε πεζό, καθημερινό ύφος, θα διαπιστώναμε ότι δε θα χρειαζόταν καμιά αλλαγή. Τα στοιχεία αυτά θα μπορούσαν να ζητηθούν σε ερώτηση για την ένταξη του ποιήματος σε ποιητικό ρεύμα)

Α3. Ο τίτλος του ποιήματος χαρακτηρίζεται από μεγάλο βαθμό πληροφορητικότητας (είναι αποκαλυπτικός για το περιεχόμενό του). Δίνει το κεντρικό πρόσωπο του ποιήματος, το παιδί, όσο και το θέμα του, τη φωτογραφία που κρατάει και κινεί το ενδιαφέρον του ποιητή.

Β1. Δεν υπάρχει ρητή αναφορά στο ποίημα για τον τόπο. Από τις έμμεσες πληροφορίες που δίνει ο ποιητής μπορούμε να υποθέσουμε ότι το περιστατικό διαδραματίζεται σε κάποιον εξωτερικό χώρο, κάποιο δρόμο ή πλατεία, όπου έχει συγκεντρωθεί πλήθος ανθρώπων που αναζητούν τα αγνοούμενα συγγενικά τους πρόσωπα. (Ο κόσμος γύρω του πολύς, ήταν ανάμεσα σε κόσμο με συνθήματα, πινακίδες αγαπημένων, συνθήματα, αψίδες).  Κυρίαρχο σχήμα λόγου στην τελευταία στροφή είναι η παρομοίωση: όπως ο ρήγας κι ο βαλές.

Β2. Μου κακοφάνη, πάω, τηνε γύρισα, είδα. Ο ποιητής, μέσα στο πλήθος του συγκεντρωμένου κόσμου συγκινείται στη θέα ενός παιδιού που κρατά μια φωτογραφία του αγνοούμενου πατέρα του. Το ενδιαφέρον και η συγκίνησή του γίνονται φανερά από τις κινήσεις του και τις σκέψεις που του προκαλεί το περιστατικό. Πλησιάζει το παιδί και ισιώνει τη φωτογραφία που την κρατούσε ανάποδα.

Β3. Η γλώσσα του ποιήματος είναι δημοτική, με καθημερινό λεξιλόγιο, χωρίς καμιά προσπάθεια για επιτηδευμένο λόγο και επεξεργαςμένη έκφραςη: πινακίδα, ρήγας, βαλές, ντάμα, βρίσκονται ίσια.
Σε κάποια σημεία παρατηρείται χρήση λέξεων και συντάξεων με ελαφρά ιδιωματικό χρώμα:  μου κακοφάνη,  του τηνε γύρισα, σάλευε.




Τετάρτη 4 Ιουνίου 2014

Κική Δημουλά, Επισκευαστικά δάνεια

4508. Κική Δημουλά, Επισκευαστικά Δάνεια

Για τα θέματα πατήστε εδώ

Α1. Το ποίημα είναι μοντέρνο, όπως επιβεβαιώνεται από τα παρακάτω Μορφικά χαρακτηριστικά:
Α2 . Οι στροφές παρουσιάζουν άνισο αριθμό στίχων (11, 2, 6, 3, 4, 3)
Οι στίχοι παρουσιάζουν άνισο αριθμό συλλαβών. Δεν υπάρχει μέτρο και ομοιοκαταληξία: ο στίχος είναι ελεύθερος. Παρατηρείται επίσης ιδιομορφία στη χρήση της στίξης: έρημο εγκαταλειμμένο πιστευτό (δεν χρησιμοποιούνται κόμματα ανάμεσα στα επίθετα).
Α3. Όπως συμβαίνει συχνά στη μοντέρνα ποίηση, ο τίτλος είναι παραπλανητικός. Η σημασία του είναι μεταφορική. Δεν πρόκειται για κάποια πραγματική επισκευή, αλλά για κάλυψη της φθοράς ενός ερειπωμένου κτίσματος από τη βλάστηση. Η σύνδεση του τίτλου με το ποίημα και η αποκάλυψη του πραγματικού του νοήματος γίνεται στους στίχους 17-18: ένα σκαλοπατάκι ζητιανεύει λίγη επισκευή, καθώς και στους επόμενους στίχους, όπου η φύση αναλαμβάνει να ανταποκριθεί στο αίτημα της επισκευής.

Β1. Η εικόνα που παρουσιάζει το εκκλησάκι είναι αυτή της ερείπωσης. Τα κεραμίδια έχουν καταστραφεί και η σκεπή έχει πέσει, θυμίζοντας στην ποιήτρια ένα τρύπιο σάλι. Τα παράθυρα έχουν  κρεμάσει και τα τζάμια τους είναι σπασμένα και λερωμένα από τη βροχή και τη σκόνη. Μπροστά στην κλειδωμένη πόρτα ένα σκαλοπάτι σπασμένο χρειάζεται επισκευή.

Β2. Παρομοίωση: σαν εικονίτσες που σεισμός τις μετακίνησε
Προσωποποίηση: θαρρείς ότι το έχτισε η ερείπωση
Μεταφορές: ραγισμένος εικόνες, η αμφίβια πόρτα, βυθισμένο στο σκότος
Επανάληψη: και στο (μέσα σκότος) και στο (φως έξω)

Β3.
Το έχτισε ερείπωση
Τρύπιο σάλι στην καμπούρα της ανάτασης
Βροχής σταγόνες ραγισμένες
Αμφίβια πόρτα
Ένα σκαλοπατάκι ζητιανεύει επισκευή











Σεφέρης, Ο τόπος μας είναι κλειστός

4664. Σεφέρης, Ο τόπος μας

Για τα κείμενα και τα θέματα πατήστε εδώ

(Σημείωση: οι συμπληγάδες παραπέμπουν στο ταξίδι του Ιάσονα στην Ασία, μια περιπέτεια που επανέλαβε ο ελληνισμός και που κατέληξε στη μικρασιατική καταστροφή. Ο ´ιδιος ο Σεφέρης καταγόταν από τη Μ. Ασία και έτσι η υποσημείωση ( μότο του ποιητή δηλ. Οδηγός ανάγνωσης για το ποίημα) υπαινίσσεται συσχετισμό με αυτά τα τραγικά βιώματα, που σημάδεψαν τη μοίρα του ποιητή και ολόκληρου του ελληνισμού. Στο "Μυθιστόρημα",την ποιητική συλλογή στην οποία ανήκει το ποίημα, ο ποιητής συνδυάζει τον αρχαίο μύθο με τη σύγχρονη ιστορία)

Α1. Το ποίημα είναι μοντέρνο, όπως φαίνεται από
Α2. Την ανομοιομορφία των στροφικών συνόλων,  την ανισοσυλλαβία των στίχων, τον ελεύθερο στίχο, τους διασκελισμούς (το νόημα ενός στίχου ολοκληρώνεται στον επόμενο)
Πχ ............ Τον κλείνουν
Οι δυο μαύρες Συμπληγάδες
Β1. Επανάληψη της φράσης: ο τόπος μας είναι κλειστός. Η επανάληψη τονίζει το κύριο για τον ποιητή χαρακτηριστικό του τόπου, στο οποίο άλλωστε στηρίζεται και όλο το υπόλοιπο ποίημα, που λειτουργεί επεξηγηματικά προς αυτό το χαρακτηριστικό.
Επανάληψη παρατηρείται και στη φράση "δεν έχουμε", που υποδηλώνει τη στέρηση που είναι συνυφασμένη με τη ζωή των Ελλήνων.

Β2. Η ποίηση του Σεφέρη διακρίνεται κυρίως για τη στοχαστική της διάθεση και όχι για το λυρισμό και την έκφραση προσωπικών συναισθημάτων. Με τη χρήση του α πληθυντικού προσώπου ο ποιητής παρουσιάζεται ως μέλος μιας κοινότητας, του ελληνιςμού, που αντιμετωπίζει τα ίδια προβλήματα και τις ίδιες εμπειρίες , την ίδια αντίξοη μοίρα.


Καβάφης, Μανουήλ Κομνηνός

6688. Καβάφης, Μανουήλ Κομνηνός

Δείτε εδώ το κείμενο και τις ερωτήσεις

Α1. Το ποίημα παρουσιάζει μοντέρνα χαρακτηριστικά, όπως:
Α2. Απουσία ομοιοκαταληξίας,
 ανομοιόμορφα στροφικά σύνολα: 11 στίχοι στο πρώτο στροφικά σύνολο και τρεις στο δεύτερο
εν μέρει ελεύθερος στίχος (ως προς τις συλλαβές, που δεν είναι ίσες, αν και υπάρχει ιαμβικός ρυθμός): στίχοι με 11, 12, 13 συλλαβές
διασκελισμοί (ολοκλήρωση του νοήματος ενός στίχου στον επόμενο πχ
.........................................οι αστρολόγοι
(οι πληρωμένοι) της αυλής εφλυαρούσαν

Β1.οι ενότητες διακρίνονται και οπτικά. Η πρώτη περιλαμβάνει τους 11 πρώτους στίχους και η δεύτερη τους τρεις τελευταίους. Ο ποιητής στην πρώτη αφηγείται ένα περιστατικό από τη ζωή του αυτοκράτορα Μανουήλ Κομνηνού, ενώ στη δεύτερη το σχολιάζει, με ένα μάλλον ειρωνικό ύφος.

Β2. Η ειρωνεία αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα της ποίησης του Καβάφη. Εδώ έγκειται στην αντίθεση ανάμεσα στο επιφανειακό και το ουσιαστικό. Η μεταμέλειας και ευσέβεια που εκφράζει ο αυτοκράτορας είναι επιφανειακή, αφού στηρίζεται μόνο στην αλλαγή της εμφάνισής του (στην ένδυσή του με εκκλησιαστικά άμφια) και όχι σε μια ουσιαστική αλλαγή της συμπεριφοράς του (όπως φαίνεται από το ρήμα προστάζει). Δευτερευόντως αλλά με πιο καυστικό τρόπο η ειρωνεία του στρέφεται ενάντια στους αυλοκόλακες αςτρολόγους (οι πληρωμένοι), που προβλέπουν  μακροημέρευση στο βασιλιά, ενώ εκείνος σε λίγο πεθαίνει.

Β2. Τρία σημαντικά επίθετα που συναντώνται στο ποίημα είναι τα: "μελαγχολική" μέρα, που δίνει το κλίμα, την ατμόσφαιρα (ενδεχομένως λειτουργεί επίσης ειρωνικά), όψη "σεμνήν", συνήθειες ευλαβείς,  που έχουν ειρωνικό τόνο, καθώς υποδηλώνουν την επιφανειακή αλλαγή του αυτοκράτορα.





Ν. Λαπαθιώτης, Εκ βαθέων

6673 Λαπαθιώτης, Εκ βαθέων

Για το κείμενο και τα θέματα πατήστε αυτόν τον σύνδεσμο

Α1. Το ποίημα εντάσσεται στην παραδοσιακή ποίηση, όπως τουλάχιστον φαίνεται από τα ακόλουθα μορφικά χαρακτηριστικά:
Α2. Υπάρχει μέτρο (ιαμβικό= - ^ , δηλαδή μια άτονη συλλαβή, που ακολουθείται από μία τονισμένη)
Οι στροφές είναι ομοιόμορφες και έχουν τον ίδιο αριθμό συλλαβών.
Α3. Το ποίημα, αν και έχει τη μορφή δέησης προς το Θεό, αποτελεί στην ουσία μια "εκ βαθέων" (από τα βάθη της ψυχής) εξομολόγηση ή και έναν απολογισμό του του ποιητή για την πορεία της ζωής του, τους παράγοντες που συντέλεσαν στο να ακολουθήσει αυτή την πορεία και τη βαθιά απόγνωσή του για τον παραλογισμό της ζωής και την απουσία νοήματος.

Β1. Επαναλήψεις: λυπήσου, ζητώντας
Μεταφορές: στο δρόμο που πήρα, ποιο κρίμα με δένει
Εικόνα: προτού η νύχτα...απλωθή
Προσωποποίηση: η μοίρα μου το ξαναπαίρνει
Β2. Η γλώσσα είναι δημοτική (χαρακτηριστικές φράσεις και λέξεις: πάνε του κάκου, λακκούβες, να γυρέψουν=  Να ζητήσουν)
Β3. Στο ποίημα κυριαρχεί το α ενικό πρόσωπο, εφόσον πρόκειται για μια εξομολόγηση του ποιητή, που αναφέρεται σε προσωπικά του βιώματα και συναισθήματα. Συναντάται ακόμα το γ´ ενικό και γ´ πληθυντικό, όταν ο ποιητής αναφέρεται σε πρόσωπα (τους είπαν) και καταστάσεις της εξωτερικής πραγματικότητας (η μοίρα, η νύχτα).


Τρίτη 3 Ιουνίου 2014

Τίτος Πατρίκος, Αλληγορία

4483. Τίτος Πατρίκιος, Αλληγορία

Απαντήσεις

Α1. Το ποίημα είναι μοντέρνο, όπως επιβεβαιώνεται από τα παρακάτω μορφικά χαρακτηριστικά:
Α.2. Ανισοσυλλαβία στίχων, ελεύθερος στίχος, απουσία στροφών.
Α3. Ολόκληρο το ποίημα στηρίζεται στη συμβολική νοηματοδότηση της κατάστασης που παρουσιάζεται. Στο ποίημα γίνεται λόγος για την πτώση μιας βελανιδιάς και τη διαφορετική αντιμετώπιση της κατάστασης από διάφορες ομάδες ανθρώπων.  Προφανώς ο ποιητής με την αλληγορία αυτή αναφέρεται στην πολιτική πραγματικότητα της εποχής του - δικτατορία, όπως μπορεί να υποθέσει κανείς από τη χρονολογία έκδοσης (1974).

Β1. Η διαίρεση του ποιήματος σε δύο μέρη γίνεται από τον ίδιο τον ποιητή και είναι αντιληπτή οπτικά από την διαίρεσή του σε δύο άνισα στροφικά σύνολα. Ο τελευταίος στίχος απο κόπτεται από το υπόλοιπο σώμα του ποιήματος και οπτικά και νοηματικά, καθώς περιέχει τον προβληματισμό του ποιητή, ενώ το πρώτο μέρος περιέχει την έκθεση της κατάστασης.

Β2. Στο πρώτο μέρος του ποιήματος δίνονται σε ασύνδετο σχήμα οι αντιδράσεις διαφόρων ομάδων ανθρώπων στην κατάσταση που περιγράφεται: άλλοι..., άλλοι..., άλλοι..., άλλοι..., άλλοι. Το σχήμα τονίζει τη διαφορετική αντιμετώπιση της δεδομένης πολιτικής κατάστασης, αναποτελεσματική στις περισσότερες περιπτώσεις (θρήνος, αναπόληση περασμένης ευτυχίας, αισιοδοξία χωρίς όμως αντίκρυσμα από τον ποιητή).
Β2. Μέσα σε κόμματα περικλείεται η δήλωση της θέσης του ποιητή. Ο ποιητής ως κοινωνικό και πολιτικό ον παίρνει θέση στο πρόβλημα, ομολογώντας συγχρόνως ενδεχομένως την απουσία αποτελεσματικής δράσης.


Τρίτη 1 Νοεμβρίου 2011

Τα φύλα στη λογοτεχνία. Ο άντρας: ήρωες και αντιήρωες

Ο άντρας στη λογοτεχνία: 
1ο Μέρος: Οι ήρωες. Η αρπαγή της γυναίκας του Διγενή

Στην ενότητα αυτή, αφού παρακολουθήσαμε τον τρόπο που παρουσιάζεται η γυναίκα στη λογοτεχνία, θα ασχοληθούμε με τον τρόπο που παρουσιάζεται ο άντρας: τα στερεότυπα που αναπαράγονται ή καταρρίπτονται σχετικά με τον αντρικό κοινωνικό ρόλο. Πρώτα λοιπόν θα δούμε πώς παρουσιάζεται ο άντρας στη δημοτική ποίηση και μάλιστα σε ένα ιδιαίτερο είδος, το ακριτικό τραγούδι. Επειδή οι αντιλήψεις που απηχεί ένα ποίημα σχετίζονται άμεσα τόσο με το ιστορικό πλαίσιο μέσα στο οποίο δημιουργείται, όσο και με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τις προθέσεις του ποιητικού είδους στο οποίο ανήκει, θα εξετάσουμε και αυτά τα στοιχεία. Διαβάστε λοιπόν τις παρακάτω πληροφορίες, που θα σας βοηθήσουν να κατανοήσετε καλύτερα το ποίημα μας.

Στερεότυπα
Τα στερεότυπα είναι οι απλοποιημένες και τυποποιημένες εικόνες ή αντιλήψεις που μας βοηθούν να χειριστούμε πολύπλοκες πληροφορίες του περιβάλλοντος. Αποτελούν δηλαδή μια μέθοδο απλοποίησης του κόσμου και των συνανθρώπων μας, που όλοι σε κάποιο βαθμό τη διαθέτουμε. Τα στερεότυπα αφορούν υπεργενικεύσεις που γίνονται για τα μέλη μιας ομάδας ατόμων όπως, των γυναικών (σεξισμός), των ατόμων με αναπηρίες, των μεταναστών κλπ, τα οποία ανεξάρτητα από τις ιδιαιτερότητες και τις διαφορές τους, θεωρείται ότι έχουν παρόμοια χαρακτηριστικά.

Διάφορα χαρακτηριστικά ανδροπρέπειας
Η Janet Saltzman Chafetz (1974, 35-36) περιγράφει επτά τομείς ανδροπρέπειας:
 1. Εξωτερικά χαρακτηριστικά -- αθλητικός, ισχυρός, γενναίος, γόνιμος. Άνετος με την εμφάνιση και τα γηρατειά
 2. Λειτουργικότητα -- προμηθευτής για την οικογένεια, υπερασπιστής της οικογένειας από τη φυσική απειλή.
3. Σεξουαλικότητα-- σεξουαλικά επιθετικός, πεπειραμένος.
 4. Ευαισθησία-- απαθής, στωικός
5. Εξυπνάδα -- λογικός, διανοητικός, αντικειμενικός, πρακτικός
 6. ηγέτης, εξουσιαστής, ανεξάρτητος, ελεύθερος, ατομικιστικής, απαιτητικός
 7. Άλλα προσωπικά χαρακτηριστικά -- προσανατολισμένος στην επιτυχία, φιλόδοξος, επιθετικός, ανταγωνιστικός, υπερήφανος, επηρμένος, ηθικός, αξιόπιστος αποφασιστικός, ασυγκράτητος, τολμηρός.
Κανένα από αυτά τα γνωρίσματα της προσωπικότητας δεν έχει υποστηριχθεί από την επιστημονική έρευνα. Σε άλλες εποχές τα ανωτέρω στερεότυπα δεν γίνονταν αντιληπτά με τον ίδιο τρόπο όπως σήμερα. Αλλά κάποιοι άνδρες ταυτίζουν τον εαυτό τους με ένα από τα παραπάνω χαρακτηριστικά, ή ίσως κάποιο συνδυασμό τους.


Τα ακριτικά τραγούδια

α) αφηγηματικός χαρακτήρας: αφηγούνται μια ιστορία
β) ηρωική πνοή: Τα ακριτικά τραγούδια χαρακτηρίζονται ως «μικρά έπη», γιατί, όπως και τα έπη, αφηγούνται κατορθώματα ηρώων, εδώ συγκεκριμένα των ακριτών. Μάλιστα οι ήρωες στα τραγούδια αυτά παρουσιάζονται με υπερφυσικές σχεδόν δυνάμεις, με αποτέλεσμα να είναι συχνό το στοιχείο της υπερβολής.
γ) λιτότητα εκφραστικών μέσων: χαρακτηριστικό όλων γενικά των ακριτικών τραγουδιών αποτελεί η λιτότητα των εκφραστικών μέσων: αποφεύγονται οι μακρηγορίες, τα επίθετα είναι ελάχιστα, ο λόγος συγκροτείται από ουσιαστικά και ρήματα (βλ. σελ. 18 σχολικού βιβλίου)

Το ιστορικό πλαίσιο
Ακρίτες αποκαλούνταν από τους Βυζαντινούς οι φύλακες των συνόρων, που την εποχή εκείνη τα ονόμαζαν «άκρες». Στους ακρίτες δωρίζονταν κτήματα για να τα καλλιεργούν και απαλλάσσονταν από τους φόρους, με μόνη υποχρέωση να φυλάσσουν τα σύνορα από τις επιδρομές των Αράβων και των απελατών (μεσαιωνικοί κλέφτες). Ήταν δηλαδή ένα είδος μόνιμων μισθοφόρων φρουρών και στρατιωτών. Την εποχή της δόξας τους (7ος – 10ος αιώνας) οι ακρίτες αγωνίζονταν ακατάπαυστα εναντίων των Σαρακηνών και των απελατών. Η ζωή τους ήταν κατ’ εξοχήν πολεμική και επικίνδυνη, ιδιαίτερα στις παραμεθόριες μικρασιατικές περιοχές του Πόντου και της Καππαδοκίας. Αυτό συνετέλεσε στην ανάπτυξη πνεύματος ηρωικού (ανάλογο με αυτό της μεσαιωνικής Δύσης), στο οποίο και οφείλεται η γένεση και ανάπτυξη ποίησης κατ’ εξοχήν ηρωικής, της λεγόμενης «ακριτικής».



Ερωτήσεις

1. Ποιος είναι ο κεντρικός ήρωας του ποιήματος και πώς παρουσιάζεται;
Μελετήστε τα στερεότυπα που αποδίδονται στον άντρα και δείτε ποια από αυτά αναπαράγονται στο δικό μας ποίημα.

2. Στο ποίημα κυρίαρχος είναι ο ηρωικός τόνος. Οι ήρωες των ακριτικών τραγουδιών παρουσιάζονται να διαθέτουν υπερφυσικές ικανότητες. Αφού μελετήσετε το σχετικό ενημερωτικό κείμενο προσπαθήστε να εξηγήσετε πώς σχετίζονται οι ιστορικές συνθήκες μέσα στις οποίες δημιουργήθηκε η ποίηση αυτή με το έντονο ηρωικό στοιχείο που τη χαρακτηρίζει.

3. Στα ακριτικά τραγούδια, όπως διαβάσαμε στο ενημερωτικό κείμενο, έντονος είναι ο ηρωικός χαρακτήρας. Ο ήρωας παρουσιάζεται να διαθέτει υπερφυσικές δυνάμεις. Πώς φαντάζεστε τον ήρωα αυτό στη δική μας εποχή; Ποιος τύπος ανθρώπου θα μπορούσε να θεωρηθεί σήμερα ηρωικός;

4. Προσπαθήστε να "διασκευάσετε" το ποίημα μεταφέροντάς το στη σύγχρονη εποχή

2ο Μέρος: Οι αντιήρωες
 Αρχίλοχος 
 Κάποιος από τους Σαϊους χαίρεται με την ασπίδα μου
όπλο αψεγάδιαστο, που στο θάμνο δίπλα την άφησα
                                           χωρίς να θέλω.
Εγώ όμως σώθηκα. Τι με μέλει εκείνη η ασπίδα;
Ας χαθεί. Άλλη, καθόλου χειρότερη θα βρω. 
 (Το τετράστιχο αυτό του Αρχίλοχου είναι το πιο γνωστό από τα αποσπάσματά του και έγινε 
περίφημο. Θεωρήθηκε δίκαια σαν αντιστροφή του ηρωικού ιδεώδους που δέσποζε στον Όμηρο και γενικά άρνηση της αρχαίας Ελληνικής αντιλήψεως για τη δόξα. Δείχνει το πνεύμα της νέας κοσμοθεωρίας που εκφράζει η ποίηση του Αρχίλοχου και της νέας απόψεως για τη ζωή και τις αξίες της.)
 




Στίχοι: Ραδινός
Μουσική: Γιάννης Μήτσης
Πρώτη εκτέλεση: Γιάννης Μήτσης


Γύρεψα την φωνή μου πίσω
που θα την βρω για να ρωτήσω

Ξόδεψα την ζωή μου πάλι
την πέταξα στο καρναβάλι

Μισή ζωή, μισό φεγγάρι
μόνος παλεύω το σκοτάδι

Θέλω μα πώς να πολεμήσω
άφησα την ασπίδα πίσω

Μισή ζωή, μισό φεγγάρι
όποιος μισεί αυτό θα πάρει


Κ. Καρυωτάκης,Ο ΜΙΧΑΛΙΟΣ 

Το Μιχαλιό τον πήρανε στρατιώτη.
Καμαρωτά ξεκίνησε κι ωραία
με το Μαρή και με τον Παναγιώτη.
Δεν μπόρεσε να μάθει καν το «επ' ώμου».
Ολο εμουρμούριζε: «Κυρ Δεκανέα,
άσε με να γυρίσω στο χωριό μου».

Τον άλλο χρόνο, στο νοσοκομείο,
αμίλητος τον ουρανό κοιτούσε.
Εκάρφωνε πέρα, σ' ένα σημείο,
το βλέμμα του νοσταλγικό και πράο,
σα να 'λέγε, σα να παρακαλούσε:
«Αφήστε με στο σπίτι μου να πάω».

Κι ο Μιχαλιός επέθανε στρατιώτης.
Τον ξεπροβόδισαν κάτι φαντάροι,
μαζί τους ο Μαρής κι ο Παναγιώτης.
Απάνω του σκεπάστηκεν ο λάκκος,
μα του άφησαν απέξω το ποδάρι:
Ηταν λίγο μακρύς ο φουκαράκος...





Βοηθητικό υλικό
Οι ποιητές του Μεσοπολέμου, που έγραψαν στο διάστημα 1910-1930 περίπου, διαθέτουν κοινά χαρακτηριστικά που τους διαφοροποιούν από τους προγενέστερους ποιητές.  Η ποίησή τους διαμορφώθηκε σε μεγάλο βαθμό υπό την επίδραση των ιστορικών γεγονότων και των πολιτικοκοινωνικών συνθηκών της περιόδου. Έζησαν τον απόηχο του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου και της μικρασιατικής τραγωδίας. Είναι η γενιά της απογοήτευσης, της παρακμής και της παραίτησης από το κοινωνικό γίγνεσθαι, χωρίς πίστη στις μεγάλες ιδέες που ως ένα βαθμό καθοδηγούσαν το έργο των προηγούμενων μεγάλων ποιητών. Κυρίαρχη μορφή αυτής της γενιάς είναι ο Κώστας Καρυωτάκης.  

Ερωτήσεις

  1. Πώς παρουσιάζεται στο ποίημα ο κεντρικός ήρωας, «Ο Μιχαλιός»;
  2. Το ποίημα «ο Μιχαλιός» γράφτηκε μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και έχει αντιηρωικό χαρακτήρα. Θεωρείται ποίημα αντιπολεμικό. Με ποιον τρόπο πιστεύετε ότι σχετίζεται ο αντιηρωικός χαρακτήρας του έργου με το ιστορικό πλαίσιο στο οποίο γράφτηκε; Να συμβουλευτείτε και το βοηθητικό υλικό που αναφέρεται στους ποιητές του Μεσοπολέμου.